خبرهای باشگاه اقتصاددانان از دنیای اقتصاد
در سه موج نخست پیمایشی جدید، «بازگشت از بازنشستگی» تقریبا ثابت مانده است. در تابستان۲۰۲۶، ۶درصد بازنشستگان اظهار کردند در ۶ماه گذشته به کار بازگشته‌اند؛ رقمی که با تابستان۲۰۲۵ (۶درصد) و زمستان۲۰۲۵ (۷درصد) تقریبا یکسان است. انگیزه اصلی این گروه همچنان نیاز مالی است (۴۸درصد) که فاصله زیادی با کسالت یا میل به فعال ماندن (۱۸درصد) دارد.
برنامه‌ریزی برای بازنشستگی معمولا به فروض زیادی درباره آینده نیاز دارد؛ چقدر خرج می‌کنید؟ پس‌انداز تا چه مدت باید دوام بیاورد؟ سرمایه‌گذاری‌هایتان در این مسیر چه بازدهی خواهند داشت؟ بر اساس «چشم‌انداز میان‌سال ۲۰۲۶ ثروت» نیویورک لایف، اکنون حدود ۶۱درصد آمریکایی‌ها راهبرد مالی مشخصی دارند؛ سال قبل این رقم ۵۸درصد بود.
پژوهشی تازه نشان می‌دهد شکاف میان سنی که مردم علاقه دارند در آن بازنشسته شوند و سنی که انتظار دارند بتوانند در آن کار را کنار بگذارند، برای نخستین بار از پنج سال گذشته و اطمینان آنها نسبت به کافی بودن پس‌اندازهای آتی رو به کاهش است.
بسیاری از بازنشستگان پس از دهه‌ها کار برنامه دارند با خیال راحت دل از کار بکنند و سرانجام از وقت آزاد خود و تفریحات مختلف لذت ببرند. اما برای بعضی از آنها حساب و کتاب جور درنمی‌آید. چیزی که روی کاغذ بازنشستگی راحت به نظر می‌رسید، وقتی قبوض و هزینه‌ها بالا می‌روند، آن هم درحالی‌که درآمد ثابت است، چهره‌ی دیگری پیدا می‌کند.
بازنشستگی به‌عنوان تصمیمی میان‌مدت مستقیما به مفروضات اقتصادی ما وابسته است. تغییرات مشاهده‌شده امروز به ما نشان می‌دهند که متغیر ترجیحات افراد نیست؛ برآورد آنها از امکان تحقق ترجیحات خود است. سنی که افراد برای بازنشستگی خود مطلوب می‌دانستند ثابت مانده، اما سنی که این افراد انتظار دارند برای بازنشستگی به آن برسند، به‌صورت مستمر دورتر شده است.
فرض کنید در دوره‌ای یک کارآفرین منابع مالی، نیروی انسانی متخصص و فرصت مناسبی برای توسعه فعالیت اقتصادی خود در اختیار داشته باشد؛ اما اطمینان ندارد که در آینده بتواند مالکیت دارایی‌ها و منافع حاصل از سرمایه‌گذاری خود را حفظ کند. آیا در چنین شرایطی حاضر است سرمایه خود را صرف احداث کارخانه یا توسعه کسب‌وکار کند؟
در علم اقتصاد تحلیل عامل اصلی شکل‌دهنده سطح قیمت‌ها و تورم تغییر و تحول یافته است و شیوه سیاستگذاری پولی هم دچار تغییر شده است. با وجود آنکه در تحقیقات علم اقتصاد در حدود سه دهه گذشته از توجه به نقش پایه پولی در ایجاد تورم و کنترل پایه پولی یا اجزای آن برای کنترل تورم کاسته شده است یا شاید به‌طور کامل کنار گذاشته شده است، ما در ایران همچنان توجه زیادی به رشد پایه پولی به‌عنوان علت رشد نقدینگی و…
سرمایه‌گذاری در صنعت و تولید، بیش از هر چیز به اطمینان از آینده وابسته است؛ اطمینان از اینکه حاصل فعالیت اقتصادی، متناسب با ریسک‌پذیری و تلاش سرمایه‌گذار، در اختیار او باقی می‌ماند. حقوق مالکیت از بنیادی‌ترین پیش‌شرط‌های شکل‌گیری چنین اطمینانی است.
یکی از رویاهای عجیب «شهرسازان» از دهه‌های گذشته تاکنون نفی مالکیت خصوصی در برابر «طرح»های توسعه شهری بوده است. اینکه روی نقشه مشخص کنند کاربری املاک شهر چه باشد و عین همان پیشنهاد اجرا شود، فارغ از سازوکار تعیین چگونگی استفاده از زمین و نحوه دادرسی آن در زمان بروز زیان برای افراد.
وجود و حرمت مالکیت خصوصی یکی از پیش‌فرض‌های نهادی اصلی در علم اقتصاد متعارف است. نظریه‌های اقتصاد خرد و کلان اساسا در شرایط نبود یا محترم نبودن مالکیت خصوصی کارکرد خود را ندارند. نظریه‌های رشد نیز از این قاعده مستثنی نیستند تا حدی که اقتصاددانان یکی از دلایل نهادی وقوع نیافتن رشد اقتصادی را در نبود مالکیت خصوصی جست‌وجو می‌کنند.
آلن مونز، دبیرکل آکادمی سلطنتی علوم سوئد، صبح سه‌شنبه ۱۳ اکتبر با این جمله برندگان جایزه اقتصاد را معرفی کرد: «جایزه امسال مربوط به تثبیت اقتصادی است.» مونز که فیزیکدان است نخستین زنی است که از زمان تاسیس آکادمی در سال۱۷۳۹ این سمت را بر عهده گرفته است. این جایزه به پاس «بنیان‌های خرداقتصادی در تثبیت اقتصاد کلان» به باب هال از دانشگاه استنفورد و مایکل وودفورد از دانشگاه کلمبیا اعطا شد.
برندگان نوبل امسال از دو مسیر به تثبیت اقتصاد کلان پرداختند. پژوهش‌های هال در باب مصرف و انتظارات و نقش‌هال در شناخت و تشخیص چرخه‌های تجاری، به درک رفتار عوامل اقتصادی و وضع عمومی اقتصاد کمک کرد. وودفورد نیز با توسعه نظریات سیاست پولی بر پایه انتظارات و تصمیم‌های عوامل اقتصادی نشان داد که اثر سیاستگذار پولی فقط به تعیین نرخ بهره محدود نمی‌شود، بلکه برآورد عوامل اقتصادی از مسیر آتی سیاست‌ها نیز در…
هدفمند‌سازی یارانه از جمله سیاست‌هایی است که در سنوات گذشته مدنظر سیاستگذاران بوده و در برهه‌هایی از زمان، تبدیل به پرداخت مستقیم یارانه‌های نقدی به تمام افراد جامعه شده است. مشکل اصلی این روش آن است که گرچه این روش ممکن است در ابتدا اثرات رفاهی خوبی داشته باشد، اما با گذشت زمان به‌دلیل ثابت بودن مبلغ و وجود تورم فزاینده، قدرت خرید آن به مرور زمان کم شده و اثرات رفاهی آن از بین برود.
مریم رحیمی: تورم پیوسته قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد را کاهش می‌دهد و آنها را وادار می‌کند با هر جهش قیمت‌ها، در هزینه‌های خود صرفه‌جویی کنند و برخی اقلام موردنیازشان را با کالاهای ارزان‌تر جایگزین کنند. در چنین وضعیتی، دولت برای جبران فشار معیشتی با مساله‌ای دشوار روبه‌روست: چگونه می‌توان حمایت را افزایش داد، بی‌آنکه هزینه آن از مسیری تامین شود که خود به تورم دامن می‌زند؟
در اقتصادی که همزمان با تورم مزمن، آثار جنگ تحمیلی، محاصره و محدودیت صادرات و واردات، دشواری مبادلات تجاری، کاهش دسترسی به منابع ارزی و کسری بودجه مزمن مواجه است، حمایت از دهک‌های پایین نمی‌تواند بر یارانه فراگیر، تثبیت دستوری قیمت‌ها یا تزریق نقدینگی استوار باشد؛ زیرا اگر حمایت اجتماعی از مسیر کسری بودجه و خلق پول تامین شود، بخشی از آن با تاخیر به شکل تورم به همان خانوارهای کم‌درآمد بازمی‌گردد.
نوبل اقتصاد۲۰۲۶ به رابرت هال و مایکل وودفورد رسید؛ دو اقتصاددانی که نشان دادند برای مهار نوسانات اقتصادی، باید از تصمیمات روزمره مردم و انتظارات آنها درباره آینده آغاز کرد. چرا وقتی دولت به مردم پول می‌دهد، همه آن را خرج نمی‌کنند؟ چرا گاهی بانک مرکزی نرخ بهره را افزایش می‌دهد، اما تورم همچنان بالا می‌ماند؟
قاسم اسدی: زمانی که نقد رابرت لوکاس در مورد سیاستگذاری بر بنیان تطبیق رفتارها با تصمیمات سیاستگذاری استوار شد، سوال جدیدی ذهن اهالی علم اقتصاد را مشغول کرد. اکنون می‌دانستیم که انتظارات آحاد اقتصادی از آینده بر اساس تصمیمات سیاستگذار تغییر می‌کند و تصمیم‌گیری بر مبنای این انتظارات جدید باعث می‌شد روابط آماری گذشته دیگر راهنمای معتبری برای پیش‌بینی آثار سیاست نباشند و آثار سیاست با آنچه مدل‌های…
سال‌ها است در ایران این سوال را مطرح می‌کنند که نرخ ارز بنیادی چه عددی است و برخی هم این سوال را مطرح می‌کنند که نرخ ارز تعادلی چه عددی است. برخی هم خیلی می خواهند دقت خود را نشان دهند و حاضر هستند روی یک عدد برای نرخ ارز قسم بخورند و گاهی پیش‌بینی دقیقی از نرخ ارز ارائه می‌کنند.
همه ما با نهاد آموزش آشنا هستیم. ثبت‌نام شدن در مدرسه و بعدتر تلاش برای قبولی در دانشگاه، تبدیل به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی مدرن شده است. این در هم‌تنیدگی به قدری است که اگر کسی در این فرآیند شرکت نکند یا شرکت داده نشود، ما آن فرد را شخصی محروم می‌پنداریم و از اینکه به هر دلیلی نتوانسته مدارج آموزشی را طی کند، ناراحت می‌شویم.
شواهد نشان می‌دهد که کیفیت یادگیری در دو دهه اخیر، بیش از همیشه به درآمد خانواده وابسته شده و این در حالی است که کسب مدرک دانشگاهی نیز به اشتغال و بهره‌وری منجر نمی‌شود. اقتصاددانان معتقدند که نظام آموزشی به‌جای کاهش نابرابری، به بازتولید آن کمک می‌کند و صرفا معدود افرادی به آموزش باکیفیت دسترسی دارند. آمارها هم این گزاره را تایید می‌کنند.
